Svetski dan srca: Bolesti srca i krvnih sudova vodeći uzrok smrti u Braničevskom okrugu

Svetski dan srca ustanovljen je 2000. godine sa ciljem da se javnost informiše o bolestima srca i krvnih sudova i značaju njihove prevencije.

Prema Analizi zdravstvenog stanja stanovništva na teritoriji Braničevskog i Podunavskog okruga za 2025. godinu, bolesti sistema krvotoka na području Braničevskog okruga zauzimaju treće mesto među razlozima lečenja u primarnoj zdravstvenoj zaštiti, sa 10,94 odsto od ukupnog broja lečenih osoba.

Na nivou sekundarne zdravstvene zaštite, odnosno bolničkog lečenja, ove bolesti zauzimaju prvo mesto, sa 15,3 odsto od ukupnog broja bolnički lečenih osoba.

Bolesti sistema krvotoka su, prema analizi, u periodu od 2015. do 2025. godine bile vodeći uzrok smrti stanovništva Braničevskog okruga. Samo tokom 2025. godine od ovih bolesti preminulo je 1.449 osoba, odnosno 54,21 odsto ukupnog broja umrlih.

Slični podaci zabeleženi su i u Podunavskom okrugu. Bolesti sistema krvotoka tamo zauzimaju drugo mesto u primarnoj zdravstvenoj zaštiti, sa 13,50 odsto ukupnog broja lečenih osoba, dok su na nivou bolničkog lečenja na prvom mestu, sa 11,53 odsto.

Tokom 2025. godine u Podunavskom okrugu od bolesti sistema krvotoka preminulo je 1.366 osoba, odnosno 50,89 odsto ukupnog broja umrlih. I u ovom okrugu ove bolesti su u periodu od 2015. do 2025. godine bile vodeći uzrok smrtnosti.

Na nivou Srbije, prema podacima Instituta za javno zdravlje Srbije „Dr Milan Jovanović Batut“, tokom 2024. godine od bolesti srca i krvnih sudova umrla je 46.841 osoba, što je 47,7 odsto svih smrtnih ishoda.

Faktori rizika

Prema podacima Zavoda za javno zdravlje Požarevac, među najznačajnije faktore rizika za nastanak kardiovaskularnih bolesti spadaju povišen krvni pritisak, upotreba duvanskih proizvoda, povišen nivo šećera u krvi, fizička neaktivnost, prekomerna telesna masa i gojaznost.

Kao faktor rizika navodi se i zagađenje vazduha, koje je povezano sa kardiovaskularnim oboljenjima.

Prema podacima Svetske federacije za srce i Svetske zdravstvene organizacije, bolesti srca i krvnih sudova predstavljaju vodeći uzrok smrti na globalnom nivou i godišnje odnesu oko 20,5 miliona života.

Ovogodišnji Svetski dan srca obeležava se pod sloganom „Bolest srca može biti neprimetna: Uhvatite ritam srca! Ne propustite nijedan otkucaj!”. Fokus je na prepoznavanju simptoma koji mogu proći neprimećeno, informisanju o faktorima rizika i značaju preventivnih pregleda.

Zavod za javno zdravlje Požarevac preporučuje redovnu kontrolu krvnog pritiska, šećera i masnoća u krvi, kao i fizičku aktivnost, izbegavanje duvanskih proizvoda i vođenje računa o ishrani i telesnoj masi.

Među preporukama su i smanjenje unosa alkohola, izbegavanje pasivnog pušenja, više kretanja tokom svakodnevnih aktivnosti i upravljanje stresom.

Cilj prevencije je da se faktori rizika prepoznaju na vreme i da se zdravstvene kontrole obavljaju pre pojave ozbiljnijih tegoba.