Dvadeset četiri godine od donošenja Zakona o borbi protiv organizovanog kriminala: TOK više sam nego samostalan

Vlada prvog premijera Srbije posle petooktobarskih promena nosila je teško nasleđe iz vremena Slobodana Miloševića: nerešeno četvorostruko ubistvo na Ibarskoj magistrali, pokušaje ubistva Vuka Draškovića, otmicu Ivana Stambolića, ubistvo Slavka Ćuruvije. A onda su usledili novi zločini: ubistva, otmice biznismena, rat dva kriminalna klana surčinaca i zemunaca. Pobuna Jedinice za specijalne operacije.

Premijer Đinđić 2002. najavljuje kao godinu borbe protiv organizovanog kriminala. Usvaja se Zakon, sledi osnivanje Specijalnog tužilaštva i Specijalnog suda, imenovanje prvog specijalnog tužioca. Prvi put se u Zakon uvodi institucija svedoka saradnika. I tada kreće trka sa vremenom. Odbegli vođa surčinskog klana, Ljubiša Buha Čume iz inostranstva se obraća medijima i tvrdi da ima ima dokaze za atenat u Budvi, za ubistvo na Ibarskoj, kidnapovanje Miroslava Miškovića i još šest osoba, za 30 ubistava. Optužuje Milorada Ulemeka Legiju, nekadašnjeg vođu JSO, pripadnike Jedinice, vođu zemunaca Dušana Spasojevića, funkcionere DB. Tvrdi da je spreman da svedoči, piše Insajder.

6. marta 2003. Jovan Prijić izabran je za prvog specijalnog tužioca. Nekoliko dana kasnije odlazi u Slovačku, gde u Ambasadi Srbije uzima zvanični iskaz od Ljubiše Buhe. U Beograd se vraća 12. marta u 2 sata ujutru. Suočen sa prozivkama medija da je bio deo prethodnog režima, koji su plasirani u tabloidima tog jutra podnosi ostavku. U 12 sati i 25 minuta izvršen je atentat na premijera Đinđića.

Ubistvo premijera razlog je da se tužilac Prijić vraća na posao i kasnije podiže optužnicu prema kojoj su za atentat na Đinđića osuđeni pripadnici Jedinice za specijalne operacije i članovi zemunskog klana.

Dok je postupak trajao, Zoran Stojković ministar pravde u Vladi Vojislava Koštunice 2004. najavljuje ukidanje Specijalnog suda. Sudija Maja Kovačević, koja je u to vreme bila portparol tog suda kasnije je tvrdila da su Sud spasili samo mediji i zaintersovana javnost. Mnogo važnija bila je njena rečenica o posledicama takve najave.

„Najava ukidanja Specijalnog suda dala je podstrek organizovanom kriminalu na još veće opstrukcije suđenja. Narušavan je ugled i autoritet Suda. Narušavana je i bezbednost sudija“.

I 23 godine nakon ubistva Đinđića na udaru vlasti je Tužilaštvo za organizovani kriminal. Udar je usledio nakon što je TOK pokrenuo istragu protiv bivših ministara Gorana Vesića i Tomislava Momirovića, i podigao optužni predlog protiv aktuelnog ministra Nikole Selakovića. U sudnicima po drugim predmetima, od tada se ponavlja isti scenario: optuženi iz slučaja u slučaj podnose zahtev za izuzeća tužilaca. Ponavlja se i situacija na ulici: reketiranje, bacanje bombi, eksplozije, ubistva. Mafija ponovo pokazuje svoju moć.

2002. kada su osnovani Specijalno Tužilaštvo i sud javnost se pitala da li je moguće da u Srbiji postoji organizovani kriminal. Danas je svima jasno da i dalje postoji. Pitanje je da li smo ostali zarobljeni u rečenici koju je premijer Đinđić izgovorio nekoliko meseci pre nego što je ubijen: „Svaka država ima mafiju, jedino u Srbiji mafija ima državu“.