Kad se beba rodi „iza rešetaka“ u ženskom zatvoru u Požarevcu

Kako su za N1 rekli iz Uprave za izvršenje krivičnih sankcija, u Kazneno-popravnom zavodu za žene u Požarevcu trenutno borave tri porodilje sa svojim bebama, starim od nekoliko dana do nekoliko meseci. Sve žene koje su se porodile tokom ove i prošle godine odlučile su da zadrže decu uz sebe, a zakon im to omogućava do detetove druge godine.

Porodilje su smeštene u posebnom delu zatvora, odvojenom od ostalih osuđenica, u prostoru koji se kolokvijalno naziva „porodilište“. Iako se radi o zatvorskim uslovima, iz Uprave navode da su prostorije prilagođene boravku majki i dece.

Nove prinove se trenutno ne očekuju. Jednoj trudnici je krajem marta, odnosno početkom aprila, istekla kazna, dok je druga dobila uslovni otpust.

Osuđenice se porađaju u odgovarajućim zdravstvenim ustanovama, najčešće u Opštoj bolnici u Požarevcu. U izvodu iz matične knjige rođenih ne navodi se da je dete rođeno tokom izdržavanja kazne majke.

Zakonske izmene iz 2014. godine produžile su boravak dece uz majke u zatvoru sa jedne na dve godine. Nakon tog perioda, roditelji sporazumno odlučuju kome će dete biti povereno, a ukoliko dogovor izostane, odluku donosi nadležni sud.

Iz Viktimološkog društva Srbije ukazuju da u praksi odvajanje često počinje i ranije, jer majke procenjuju da je za dete bolje da odrasta van zatvorskog okruženja, uz drugog roditelja ili rodbinu.

O potrebama dece brine sama ustanova, koja obezbeđuje pelene, hranu i drugu opremu. Tokom 2024. godine deo opreme donirali su i policajci kroz akciju Internacionalne policijske asocijacije, uključujući kolica, hranilice i auto-sedišta.

Zdravstvena zaštita dece obavlja se u Domu zdravlja u Požarevcu, gde ih redovno prate pedijatri. U saradnji sa lekarima uvodi se i dodatna ishrana u skladu sa uzrastom.

Trudnice i porodilje u zatvoru imaju pravo na odsustvo sa rada, kao i na posebnu ishranu prilagođenu njihovim potrebama. Ipak, iz Viktimološkog društva navode da bi kvalitet ishrane trebalo dodatno unaprediti, posebno uvođenjem suplemenata za trudnice.

Kako ističu iz Uprave za izvršenje krivičnih sankcija, svim osuđenicama, uključujući trudnice i porodilje, obezbeđena je zdravstvena zaštita, kako od strane lekara opšte prakse, tako i specijalista.

Zakon takođe predviđa mogućnost odlaganja izvršenja kazne za trudnice u poodmakloj trudnoći i porodilje, i to najduže do treće godine deteta