Na današnji dan rođena Milena Pavlović Barilli: Umetnica koja je od Požarevca stigla do svetske umetničke scene

Milena Pavlović Barilli rođena je 5. novembra 1909. godine u Požarevcu, kao jedino dete Danice Pavlović i italijanskog kompozitora Bruna Barilija. Sa majčine strane poticala je od dinastije Karađorđević, preko Save, najstarije ćerke vožda Đorđa Petrovića, dok je sa očeve strane pripadala italijanskoj umetničkoj porodici Barili iz Parme.

Roditelji su podsticali njenu umetničku nadarenost i svestranost. Slikarstvo je učila u Umetničkoj školi u Beogradu, kod Bete Vukanović, a potom nastavila školovanje na Akademiji u Minhenu, gde su joj predavali Hugo fon Haberman i Franc fon Štuk.

U ranom stvaralačkom periodu njen rad bio je pod uticajem Minhenske škole, a među najčešćim motivima bili su portreti članova porodice i poznatih ličnosti. Godine 1929. naslikala je delo „Autoportret sa belom trakom“.

Od Pariza do Njujorka

Nakon boravka u Španiji i Londonu, gde je samostalno izlagala u galeriji Blumsberi, 1931. godine odlazi u Pariz. U ovom gradu razvija prepoznatljiv umetnički izraz, uvodi simbole i motive, a poseban uticaj na njeno slikarstvo ima Đorđo de Kiriko. Francuski književnik i kritičar Žan Kasu, pišući o njenoj izložbi, istakao je da Milena „poseduje ključ snova slikarstva“.

Pored slikarstva, bavila se poezijom, koju je pisala na srpskom, italijanskom, španskom i francuskom jeziku. Izlagala je u Rimu, Firenci, Veneciji, Parizu i Hagu. Poslednji put posetila je rodni Požarevac na Svetog Nikolu 1936. godine.

U leto 1939. godine odlazi u Njujork, gde započinje novo poglavlje života i stvaralaštva. Iako su je u početku pratili nostalgija i materijalne teškoće, ubrzo ostvaruje uspeh kao ilustratorka za poznate modne časopise „Vogue“, „Glamour“, „Harper's Bazaar“ i „Charm“. Radila je i umetnički dizajn za kozmetičku kuću Revlon, kao i skice kostima za balet „Sebastijan“, na poziv kompozitora Đan Karla Menotija.

U Americi je slikala portrete poznatih ličnosti i članova kraljevskih porodica, među kojima su bili kralj Petar II Karađorđević i švedski princ Karl. Godine 1939. nastao je njen „Autoportret sa velom“, a samostalno je izlagala u Njujorku i Vašingtonu.

Kratak život, bogato stvaralaštvo

Na izložbi u Vašingtonu upoznala je Roberta Tomasa Goslena, za koga se udala krajem 1943. godine. Sledećeg proleća, prilikom jahanja, pala je sa konja i povredila kičmu. Uprkos povredi i nošenju metalnog korzeta, nastavila je da radi.

Milena Pavlović Barilli preminula je 6. marta 1945. godine u Njujorku, u 36. godini života. Njena urna preneta je 1947. godine u Rim, gde je sahranjena na Nekatoličkom groblju. Kasnije su joj se pridružili i roditelji, Bruno Barilli i Danica Pavlović.

Iza sebe je ostavila bogato i raznovrsno umetničko nasleđe. Njen put od Požarevca do svetskih umetničkih centara svedoči o izuzetnom talentu, stvaralačkoj širini i umetnici koja je, uprkos kratkom životu, ostavila značajan trag u kulturnoj istoriji.