Danas je Petrovdan

Ko su bili Petar i Pavle?

Sveti Petar bio je jedan od dvanaestorice Hristovih apostola i prvi među njima, a prema hrišćanskom učenju, Isus mu je poverio ključeve nebeskog carstva. Veruje se da je stradao po naredbi rimskog cara Nerona, koji je naredio njegovo raspeće. Petar je, prema predanju, tražio da bude raspet naglavačke jer se smatrao nedostojnim da umre na isti način kao Isus Hrist.

Sveti Pavle, poznat i kao apostol naroda, bio je jedan od najznačajnijih misionara ranog hrišćanstva. I on je stradao za vreme cara Nerona, ali kao rimski građanin nije bio razapet, već mu je, prema predanju, odrubljena glava. Crkva ih zajedno slavi 12. jula, kao velike propovednike hrišćanske vere.

Narodni običaji i verovanja

U pojedinim krajevima Srbije Petrovdan se nekada delio na dva dela – „Petrov dan“ do podne i „Pavlov dan“ od podne, iako je narod ovaj praznik najčešće vezivao za Svetog Petra.

Petrovdanski običaji po mnogo čemu podsećaju na one za Ivanjdan. Na seoskim raskršćima, trgovima i ispred crkava palile su se lile – buktinje napravljene od grana obavijenih korom divlje trešnje ili breze. Najviše su im se radovala deca, koja su ih nosila i preskakala vatru, jer se verovalo da lile donose zdravlje, zaštitu i blagostanje domaćinstvu.

U nekim krajevima Srbije i Bosne kuće, krovovi, torovi i stoka kitili su se vencima od Petrova cveća. Verovalo se da zelenilo štiti dom i čuva zdravlje ukućana i imanja.

Petrovdan se u narodnom kalendaru smatra i granicom između dva dela godine. Posle ovog praznika, prema narodnom verovanju, priroda počinje da se menja – dani postaju kraći, približava se jesen, a sunce se „okreće zimi“. Zbog toga se verovalo da nakon Petrovdana trava slabije raste, a ptice prestaju da pevaju kao ranije.

Na ovaj dan, prema običaju, nije se išlo u polje niti su započinjani teški fizički poslovi.

Posebno mesto u petrovdanskim verovanjima imaju jabuke.

Sa ovim praznikom povezuje se i stara sorta ranih jabuka – petrovača ili petrovka, koja sazreva upravo u vreme Petrovdana. U nekim krajevima mese se kolači od jabuka, u čijoj su pripremi učestvovala i deca.

U Vojvodini se održalo i verovanje da se na Petrovdan jabuke ne treba gađati niti udarati jednu o drugu, jer se smatralo da to može prizvati grad i vremenske nepogode.